تبلیغات
متن كتاب های آموزشی

متن كتاب های آموزشی
همیاری 

نجوم

فهرست مطالب

1- منظومه شمسی چگونه پدید آمد؟

2- راه شیری چیست؟

3- رادیو تلسكوپ چیست؟

4- ستاره چیست؟

5- چرا فضانوردان در فضا، لباس مخصوص به تن می كنند؟ژ

6- چه كسی سیاره ی پلوتون را كشف كرد؟

7- اولین سفر انسان به ماه چه زمان انجام گرفت؟

8- شهاب چیست؟

1- منظومه شمسی چگونه پدید آمد؟

فرضیه های متعددی راجع به منشا منظومه شمسی ارائه شده است؛ ولی دانشمندان هنوز به درستی نمی دانند كه این منظومه چگونه به وجود آمده است.

طبق نظریه برخی از دانشمندان، منظومه شمسی ابتدا از توده ای ابر و گاز تشكیل شده بود. این توده بر اساس قوانین جاذبه به تدریج متراكم شد. با گذشت میلیون ها سال فشار و دما در مركز این توده افزایش یافت و به حدی رسید كه انرژی هسته ای به وجود آورد. سپس این ابر در حال انقباض شروع به چرخش كرد و به تدریج سرعت چرخش آن بیشتر شد. سرانجام قسمت مركزی آن، خورشید را ساخت و از متراكم شدن قسمت های كناری، سیارات و قمرها پدید آمدند.

2- راه شیری چیست؟

          مجموعه ای از تعداد بی شماری ستاره و دیگر اجرام آسمانی كه به صورت تكه ای ابر در آسمان دیده می شود، «كهكشان» نام دارد. به كهكشانی كه منظومه شمسی ما در آن واقع است، «راه شیری» می گویند. راه شیری را می توان در شب های صاف، به صورت ابری كشیده و بسیار رقیق با چشم غیر مسلح مشاهده كرد. این كهكشان، شبیه به یك عدسی محدب و بزرگ است. منظومه ی شمسی، در كناره ی آن قرار گرفته است و فاصله اش از مركز كهكشان 30 هزار سال نوری است.

          كهكشان ها،‌ میلیون ها سال نوری از یكدیگر فاصله دارند؛ با این حال تلسكوپ های پر قدرت امروزی وجود 100 میلیارد كهكشان را در آسمان نشان داده اند. در هر یك از این كهكشان ها،‌ میلیون ها ستاره وجود دارد. كهكشان ها را براساس شكل ظاهریشان به انواع مارپیچی، بیضوی و نامنظم تقسیم می كنند.

3- رادیو تلسكوپ چیست؟

          رادیو تلسكوپ یكی از ابزارهای اصلی مورد استفاده در ستاره شناسی است. ستارگان علاوه بر تشعشاتی كه در محدوده ی طیف مرئی دارند، تشعشعاتی نیز در طول موج های كوتاه تر مانند اشعه ی ایكس و طول موج های بلندتر مانند امواج رادیویی دارند.

          رادیو تلسكوپ در واقع نوعی آنت و گیرنده ی قوی است كه به جای نور ستارگان، امواج رادیویی را كه از ستارگان و فضا می آید،‌ می گیرد و پس از تقویت،‌قابل شنیدن می كند. آنتن رادیو تلسكوپ ها، بشقابی شكل است؛ به همین جهت به آن ها تلسكوپ بشقابی نیز می گویند. سطح آنت یا بشقاب از ماده ای كه هادی جریان الكتریسته است، ساخته شده است. به این ترتیب، آنت می تواند امواج را بگیرد و آن ها را روی آنتن مركزی متمركز كند.

4- ستاره چیست؟

          ستارگان اجرام آسمانی درخشانی اند كه از زمین به شكل نقاط نورانی چشمك زن مشاهده می شوند. خورشید ما نیز یك ستاره است.

          در یك شب صاف و بدون ابر، دو هزار ستاره را می توان با چشم غیر مسلح در آسمان دید. در حالی كه با تلسكوپ های پر قدرت امروزی بیش از هزار میلیون ستاره قابل رویت است. البته ستارگان آن قدر از ما دورند كه سال ها طول می كشد تا نورشان به زمین برسد.

          ستارگان،‌ در فضا ثابت نیستند و در جهات مختلف و با سرعت های متفاوت حركت می كنند. این حركات، از زمین چنان ناچیز به نظر می رسد كه گروه های به خصوصی از ستارگان (صور فلكی) همیشه در فاصله ی معینی از یك دیگر دیده می شوند. اجداد ما، صدها و یا حتی هزاران سال پیش، ستارگان را به همان شكلی می دیدند كه ما امروزه می بینیم.

          ستاره ها اندازه های متفاوتی دارند. كوچكترین ستاره، فقط كمی بزرگ تر از زمین است. در حالی كه قطر بزرگترین ستاره شناخته شده 2300 برابر قطر خورشید است.

          اكثر ستارگان با چشم غیر مسلح به رنگ سفید دیده می شوند؛ ولی برخی دیگر سفید متمایل به آبی، زرد، نارنجی و یا قرمزند. در واقع اختلاف دما در سطح ستارگان موجب می شود كه آن ها را به رنگ های مختلف ببینیم. ستارگانی كه دمای بالایی دراند، سفید و درخشان به نظر می رسند. دما در سطح چنین ستارگانی به بیش از صدها هزار درجه می رسد. در حالی كه دمای سطح ستارگانی كه درخشش كمتری دارند و به رنگ نارنجی یا قرمز دیده می شوند، در حدود دو هزار درجه است. البته استثناهایی نیز وجود دارد؛ برخی از ستارگان بسیار غول پیكر، به خاطر اندازه بسیار بزرگشان، درخشان و نورانی به نظر می رسند.

5- چرا فضانوردان در فضا، لباس مخصوص به تن می كنند؟

          شرایط زندگی در سفینه های بزرگ یا ایستگاه های فضایی، به كمك دستگاه های پیشرفته ایجاد می شود. ولی هنگامی كه فضانوردان برای انجام عملیات از سفینه یا ایستگاه فضایی خارج می شوند، به لباس مخصوصی احتیاج دارند. لباس مخصوص فضانوردی، شرایطی مشابه با شرایط زمین برای فضانورد ایجاد می كند. ادامه ی حیات در فضا، بدون این لباس غیرممكن است.

          در فضا، هوایی برای تنفس و جوی كه انسان را در مقابل تشعشعات محافظت كند،‌ وجود ندارد. چنین شرایطی، در لباس فضانوردی برای فضانورد مهیا می شود. در ضمن این لباس، فضانوردان را در مقابل سرمای موجود در فضا محافظت می كند.

6- چه كسی سیاره ی پلوتون را كشف كرد؟

          «كلاید تام باف» در سال 1930 میلادی در حالی كه مشغول تحقیق و مطالعه در رصدخانه ی آریزونا واقع در ایالات متحده بود، نهمین سیاره از سیارات منظومه شمسی را كشف كرد. این سیاره كه 5906 میلیون كیلومتر از خورشید فاصله دارد، «پلوتون» نامیده شد.

          اگرچه تام باف 26 ساله، اولین ستاره شناسی بود كه پلوتون را رویت كرد. ولی «پرسی وال لاول» - موسس رصدخانه ی آریزونا – وجود این سیاره را حدس زده بود. لاول در سال 1905 میلادی جستجو برای یافتن این سیاره را آغاز كرد. او فهمید كه موقعیت های پیش بینی شده برای سیاره اورانوس با موقعیت واقعی آن متفاوت است. این مسئله او را متقاعد كرد كه سیاره دیگری نیز در منظومه ی شمسی وجود دارد. آخرین محاسبات لاول در باره «سیاره ی ایكس» در سال 1914 میلادی منتشر شد. ولی او تا زمان مرگش (سال 1916میلادی) نتوانست این سیاره را بیابد.

          ستاره شناسی آمریكایی دیگری به نام «پیكر اینگ» این مطالعات را ادامه داد. او مطالعاتش را بر حركات نامنظم سیاره ی نپتون متمركز كرد. نكته دیگری كه توجه او را جلب كرده بود، حركت ستارگان دنباله دار بود. به نظر می رسید كه این ستارگان توسط سیارات بزرگ جذب می شوند. 16 ستاره دنباله دار شناخته شده وجود دارد كه مسیرشان میلیون ها كیلومتر با نپتون فاصله دارد. فاصله ی نپتون از خورشید 4524 میلیون كیلومتر است. پیكراینگ متقاعد شده بود كه این ستارگان دنباله دار، توسط سیاره ای كه فاصله اش از خورشید بیش از نپتون است،‌جذب می شوند.

          دانشمند دیگری به نام «میلتون هیومیسون» در سال 1919 میلادی تحقیقات جدیدی را در رصدخانه ی كالیفرنیا آغاز كرد. او به جای محاسبات ریاضی، روش عكسبرداری را مورد استفاده قرار داد. در عكس هایی كه او تهیه كرده بود،‌ ستارگان ثابت بودند؛ ولی موقعیت سیارات تغییر می كرد.

          پس از آن كه تام باف، پلوتون را كشف كرد. معلوم شد كه هیومیسون دوبار از این سیاره عكس گرفته است. در یكی از این عكس ها،‌ پلوتون توسط سیاره ای دیگر پوشانده شده بود و درعكس دوم، بر روی تصویر این سیاره خدشه ای به وجود آمده بود.

7- اولین سفر انسان به ماه چه زمان انجام گرفت؟

          دانشمندان آمریكایی در بیستم ژوئیه سال 1969 میلادی سفینه ای با سه سرنشین به ماه فرستادند. دو نفر از آن ها یعنی «آرمسترانگ» و «كالینز» در ماه پیاده شدند. آن ها نمونه هایی از خاك و سنگ ماه را برای مطالعه به زمین آوردند.

          ماه در 400 هزار كیلومتری زمین واقع است و قطری حدود یك چهارم قطر زمین دارد. ماه جرمی آسمانی است كه به دور زمین می چرخد. در واقع ماه نوری از خود ندارد و درخشندگی آن به سبب نوری است كه از خورشید می گیرد. این جرم آسمانی هر بار كه به دور زمین می چرخد، یك بار هم به دور خود می چرخد؛ در نتیجه همواره یك طرف آن از زمین مشاهده می شود.

8- شهاب چیست؟

          وقتی كه قطعات سرگردان موجود در فضا با اتمسفر زمین برخورد می كنند، بر اثر حرارت زیاد ناشی از اصطكاك، شعله ور می شوند. این پدیده باعث می شود كه شب ها، نورهای گذرایی به صورت خطوط كوتاه در آسمان ظاهر شود كه به آن شهاب می گوییم.

          گاهی این قطعات، بر روی سیاراتی چون زمین می افتند؛ در این صورت به آن ها شهاب سنگ گفته می شود. شهاب سنگ ها از عناصری مانند نیكل و آهن – كه بر روی زمین نیز موجود است – تشكیل شده اند. دانشمندان با استفاده از مواد رادیو اكتیو، سن برخی از این شهاب سنگ ها را حدود چهار تا پنج میلیارد سال تخمین زده اند.

منبع:

كتاب: پرسش های عجیب! پاسخ های عجیب تر! (2)

نوشته: ا.جی.آرمسترانگ     ترجمه: پریسا همایون روز

انتشارات كتاب های قاصدك چاپ دوم بهار 80

تایپ از: علی اكبر ادهم ماراللو




طبقه بندی: نجوم،
[ چهارشنبه 14 مرداد 1388 ] [ 05:17 ب.ظ ] [ علی اكبر ادهم ماراللو آموزگار ششم ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

موضوعات
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :

فروش بک لینکطراحی سایتعکس